“PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin 2026-cı ilin aprel ayı üzrə göstəriciləri investisiya şirkətinin əməliyyat strukturunun ciddi şəkildə dəyişdiyini göstərir. Təhlil göstərir ki, bəzi istiqamətlər üzrə nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunsa da, ümumi əməliyyat həcmi və əsas bazar seqmentlərində ciddi azalmalar qeydə alınıb. Bu isə həm investor davranışında, həm də bazardakı likvidlik və risk iştahasında dəyişikliklərin baş verdiyinə işarə edir.
“GDP Media” xəbər verir ki, məlumatlara əsasən, “PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin ARMB qiymətli kağızları üzrə əməliyyatların həcmi 2025-ci ilin ilk 4 ayında 41 milyon 753 min 443 manat olduğu halda, 2026-cı ilin aprel ayında 73 milyon 542 min 373 manata yüksəlib. Beləliklə, bu istiqamətdə 31 milyon 788 min 930 manat və ya 76,1% artım qeydə alınıb. Bu artım investorların daha təhlükəsiz və aşağı riskli maliyyə alətlərinə marağının yüksəlməsi ilə izah oluna bilər. Eyni zamanda, bazarda qeyri-müəyyənliyin artdığı dövrlərdə tənzimləyici və daha etibarlı qiymətli kağızlara yönəlmə tendensiyası güclənir. Maliyyə institutlarının likvidlik idarəetməsində daha konservativ strategiyalara üstünlük verməsi də bu artıma təsir edən əsas amillərdən biri hesab olunur.
Hesabat dövründə “PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin portfelində ən ciddi azalmalardan biri dövlət istiqrazları bazarında müşahidə olunub. 2025-ci ilin yanvar–aprel aylarında dövlət istiqrazları üzrə əməliyyatların həcmi 3 milyard 100 milyon 341 min 108 manat təşkil etdiyi halda, 2026-cı ilin aprel ayında bu göstərici 412 milyon 51 min 271 manata qədər azalıb. Nəticədə əməliyyat həcmi 2 milyard 688 milyon 289 min 837 manat və ya 86,7% aşağı düşüb. Bu azalma dövlət istiqrazları bazarında aktivliyin zəifləməsi, yeni emissiyaların azalması və investorların alternativ gəlirlilik imkanlarına yönəlməsi ilə bağlıdır.
“PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin korporativ istiqrazlar seqmentində də oxşar tendensiya qeydə alınıb. Əməliyyatların həcmi 786 milyon 387 min 334 manatdan 12 milyon 883 min 472 manata düşüb. Bu isə 643 milyon 503 min 862 manat və ya 81,8% azalma deməkdir. Korporativ istiqraz bazarındakı geriləmə şirkətlərin borclanma aktivliyinin zəifləməsi, yüksək maliyyələşmə xərcləri və investorların riskli alətlərdən uzaqlaşması ilə əlaqələndirilə bilər.
“PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin səhm bazarında isə ən sərt azalma qeydə alınıb. 2025-ci ilin ilk dörd ayında səhm əməliyyatlarının həcmi 4 milyon 449 min 530 manat təşkil etdiyi halda, 2026-cı ilin aprel ayında bu göstərici cəmi 75 min manat olub. Beləliklə, 4 milyon 374 min 530 manat və ya 98,3% azalma baş verib. Bu dinamika yerli səhm bazarında likvidliyin aşağı səviyyədə qalmasını, investor fəallığının zəifləməsini göstərir. Eyni zamanda, investorların daha qısamüddətli və aşağı riskli maliyyə alətlərinə üstünlük verməsi səhm bazarındakı aktivliyə mənfi təsir göstərib.
“PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin repo əməliyyatları üzrə göstəricilər də ciddi azalma nümayiş etdirib. 2025-ci ilin yanvar–aprel aylarında repo əməliyyatlarının həcmi 14 milyard 722 milyon 520 min 381 manat olduğu halda, 2026-cı ilin aprel ayında bu rəqəm 4 milyard 135 milyon 123 min 776 manata düşüb. Bununla da repo bazarında 10 milyard 587 milyon 396 min 605 manat və ya 71,9 faiz geriləmə qeydə alınıb. Repo bazarındakı azalma bank sektorunda qısamüddətli likvidlik ehtiyaclarının zəifləməsi, maliyyə institutlarının daha ehtiyatlı davranması və pul bazarında faiz siyasətinin dəyişməsi ilə əlaqələndirilə bilər. Eyni zamanda, bazarda likvidliyin azalması repo əməliyyatlarının ümumi həcminə birbaşa təsir göstərib.
Ümumilikdə isə “PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin əməliyyat dövriyyəsində ciddi azalma müşahidə olunur. 2025-ci ilin yanvar–aprel aylarında ümumi əməliyyat həcmi 18 milyard 655 milyon 451 min 796 manat olduğu halda, 2026-cı ilin aprel ayında bu göstərici 4 milyard 763 milyon 675 min 892 manata enib. Beləliklə, ümumi əməliyyat həcmində 13 milyard 891 milyon 775 min 904 manat və ya 74,5 faiz azalma qeydə alınıb.
“PAŞA Kapital İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin əməliyyatlarının sayı da aşağı düşüb. Belə ki, 2025-ci ilin ilk dörd ayında 2 637 əməliyyat həyata keçirildiyi halda, 2026-cı ilin aprel ayında əməliyyatların sayı 1 801 olub. Bu isə 836 əməliyyat və ya 31,7% azalma deməkdir. Əməliyyat sayındakı geriləmə bazarda investor aktivliyinin zəiflədiyini və iri həcmli əməliyyatların sayının azaldığını göstərir.
Ümumi mənzərə onu göstərir ki, kapital bazarında investorlar daha ehtiyatlı davranmağa başlayıblar. Riskli aktivlərə marağın azalması, likvidliyin daha təhlükəsiz maliyyə alətlərinə yönəlməsi və bazarda qeyri-müəyyənliyin artması əməliyyat həcmlərinə ciddi təsir göstərib. Xüsusilə repo, dövlət istiqrazları və korporativ istiqraz bazarlarında müşahidə olunan geriləmə maliyyə bazarlarında əvvəlki dövrlə müqayisədə daha aşağı aktivliyin formalaşdığını göstərir.
Bununla yanaşı, ARMB qiymətli kağızları üzrə artım investorların bazarda daha etibarlı hesab olunan alətlərə üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Bu isə onu göstərir ki, bazarda tam passivlik deyil, risklərin yenidən qiymətləndirilməsi prosesi gedir. Əgər növbəti aylarda bazarda yeni investisiya imkanları yaranarsa, əməliyyat aktivliyində yenidən artım müşahidə oluna bilər.
Müəllif:Aynur Qəniyeva
